KIEDY tROSKA pPRZERADZA sIĘ w oSKARŻENIE – NIEBIESKA KARTA

 

Niebieska Karta – co to właściwie jest?

Niebieska Karta to procedura uruchamiana w przypadku podejrzenia przemocy domowej. Jej założenie nie wymaga zgody osoby, której dotyczy i może być dokonane przez policję, ośrodek pomocy społecznej, placówkę oświatową, czy placówkę ochrony zdrowia.

Problem pojawia się jednak wtedy, gdy założenie Niebieskiej Karty nie opiera się na twardych dowodach, a jedynie na domysłach, błędnej interpretacji zdarzeń lub jest wyciągnięte z kontekstu.

Pełnomocnik przy procedurze Niebieskiej Karty

Choć procedura Niebieskiej Karty nie jest typowym postępowaniem administracyjnym ani sądowym, nie ma przepisów regulujących udział pełnomocnika w spotkaniach zespołu interdyscyplinarnego. Często w praktyce jest to kwestia uznaniowa zespołu interdyscyplinarnego.

W naszej opinii jest to krzywdzące dla osób podejrzanych o stosowanie przemocy, którym to jest ograniczana obrona praw. Często osoby podejrzane o stosowanie przemocy są w silnym stresie, nie są w stanie przedstawić w sposób racjonalny stanu faktycznego, nie znają również procedury i nie wiedzą jak mogą się zachować, jakie maja prawa.

Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie podkreślał potrzebę uregulowania kwestii prawa osoby podejrzewanej o stosowanie przemocy domowej do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w toku procedury Niebieskiej Karty.

Sprawa naszych Klientów, którym założono Niebieską Kartę

Jednym z przypadków, którym ostatnio zajmowała się Kancelaria, jest sprawa rodziców i zgłoszenie dokonane przez placówkę państwową, polegające na bezpodstawnym założeniu Niebieskiej Karty wobec rodziców. Brakowało jednak konkretnych zdarzeń i dowodów wskazujących na przemoc, a cała procedura opierała się na luźnych przypuszczeniach.

Rodzice nie pozostawali bierni – od samego początku na każdym etapie procedury, zarówno przed zespołem interdyscyplinarnym, jak i w sądzie, składali wnioski dowodowe, wnioski o przesłuchanie świadków oraz pisemne oświadczenia wyjaśniające sytuację rodzinną i relację z dzieckiem.         

Kluczowe ustalenia kuratora i sądu

Na etapie postępowania sądowego sporządzono opinie kuratora sądowego, który odbył wizytę w miejscu zamieszkania rodziny i przeprowadził rozmowę z rodzicem oraz dzieckiem. Z opinii jednoznacznie wynikało, że nie doszło do żadnych aktów przemocy, a dziecko jest zadbane, spokojne i pozytywnie nastawione do rodziców. Potwierdzone zostało to również przez psychologa, do którego dziecko uczęszcza. Sąd rodzinny, po zapoznaniu się z materiałem nie znalazł podstaw do wszczynania postępowania opiekuńczego ani do wydania jakichkolwiek zarządzeń w przedmiocie władzy rodzicielskiej. W międzyczasie do Kuratorium Oświaty zostało złożone przez rodziców zawiadomienie na nieprawidłowe działanie Placówki Oświatowej. W konsekwencji Kuratorium po przeprowadzeniu kontroli stwierdziło liczne naruszenia.

Placówka Oświatowa po powzięciu ww. informacji postanowiła złożyć zawiadomienie do sądu rodzinnego wobec drugiego dziecka naszych Klientów. Sąd rodzinny z urzędu wszczął postępowanie wobec rodziców, natomiast po przedstawieniu rzeczywistego stanu faktycznego oraz licznych dowodów, a także po przeprowadzeniu rozprawy, sąd rodzinny stwierdził, iż brak jest podstaw do wydania zarządzeń opiekuńczych.      

Choć obie sprawy zostały zamknięte z korzyścią dla rodziców, nie sposób pominąć konsekwencji emocjonalnych i wizerunkowych, jakie niesie za sobą pochopne założenie Niebieskiej Karty oraz bezpodstawne złożenie zawiadomienia przez placówkę oświatową do sądu rodzinnego. Dla wielu rodzin to stres, stygmatyzacja i konieczność obrony przed postawionymi zarzutami.